Osiągnąć ją można tylko poprzez systemowe podejście, w ramach którego m.in. wprowadza się do przestrzeni miejskiej funkcjonalną i niezawodną infrastrukturę, realnie służącą mieszkańcom w sytuacjach kryzysowych.
– Maszyna Paczkomat przestała być jedynie punktem odbioru przesyłek – dzięki naszej infrastrukturze i technologii monitoringu staje się ona całodobowym punktem wsparcia dla lokalnych społeczności. Współpracujemy z dużymi ośrodkami miejskimi, ale chcemy także wypełniać ‘białe plamy’ na mapie ratownictwa, tak aby mieszkańcy mniejszych miejscowości i wsi mieli takie samo poczucie bezpieczeństwa jak mieszkańcy wielkich metropolii – mówi Waldemar Brzoska, Dyrektor Biura Ekspansji, Rozstawień, POK i Serwisu InPost.
Modelowym przykładem takiego działania jest instalowanie defibrylatorów zewnętrznych na maszynach Paczkomat® w całej Polsce, m.in. we współpracy z Miastem Wrocław oraz Centrum Ratownictwa.
Wrocław jako pionier ratownictwa obywatelskiego
Wrocław stał się pierwszym samorządem w Polsce, który włączył się w projekt i na tak dużą skalę zaangażował sieć urządzeń Paczkomat® do poprawy bezpieczeństwa mieszkańców. W ramach działań “SmartCity Wrocław” na 38 maszynach InPost w całym mieście zainstalowano całodobowe stacje ratunkowe Helpbox 365, wyposażone w defibrylatory AED oraz modułowe apteczki RescueKit.
Wybór lokalizacji nie był przypadkowy: wybrano te urządzenia, które znajdują się w centrum i na osiedlach oraz przy sklepach i stacjach benzynowych. Są to punkty o największym natężeniu ruchu, które mieszkańcy odwiedzają codziennie przy okazji rutynowych czynności. To sprawia, że w sytuacji zagrożenia sprzęt ratujący życie jest niemal „pod ręką”.
Decyzja o powiązaniu defibrylatorów AED z siecią maszyn Paczkomat® wynikała z twardych danych. W Polsce każdego roku dochodzi do około 60 tysięcy przypadków nagłego zatrzymania krążenia (NZK), z czego aż 80% zdarzeń ma miejsce poza szpitalem – w domu, w pracy czy na ulicy. W takich sytuacjach czas jest najważniejszym czynnikiem zwiększającym szansę na przeżycie. Wykonanie defibrylacji w ciągu 3–5 minut od utraty przytomności podnosi prawdopodobieństwo przeżycia do poziomu 50–70%, podczas gdy każda kolejna minuta opóźnienia to spadek tych szans o około 10%. Dzięki maszynom Paczkomat® InPost – największej sieci automatów paczkowych w Polsce, możliwe jest udostępnienie mieszkańcom defibrylatorów w lokalizacjach bliskich ich codziennego funkcjonowania.
Defibrylatory jako ważny element całego systemu
Działania miasta w ramach programu „Bezpieczny Wrocław” obejmują jednak nie tylko montaż sprzętu, ale także budowę kapitału społecznego. Udostępnienie defibrylatora jest jednym z wielu ważnych elementów – równie istotna jest gotowość mieszkańców do udzielenia pomocy. Dlatego projektowi towarzyszą działania edukacyjne, takie jak m.in. Wrocławska Akademia Pierwszej Pomocy, oferująca bezpłatne szkolenia z zakresu resuscytacji krążeniowo-oddechowej z użyciem AED.
Dopiero takie połączenie dostępności fizycznej, niezawodności cyfrowej i edukacji społecznej tworzy nową jakość w zarządzaniu bezpieczeństwem publicznym.
– Bezpieczeństwo jest naszym dobrem wspólnym, o które musimy dbać systemowo i długofalowo. Dlatego we Wrocławiu idea smart city zaczyna się nie tylko od technologii, ale też od ludzi i ich potrzeb. Stawiamy na realne działania i edukację, bo wierzymy – jak w przypadku stacji AED na maszynach Paczkomat – że służy to bezpośrednio poprawie jakości życia mieszkańców, ochronie ich życia i budowaniu odporności tkanki miejskiej. – mówi Robert Bednarski, Dyrektor ds. Smart City w Urzędzie Miejskim Wrocławia.
Defibrylator musi być niezawodny – obecnie nie jest to niestety regułą
Eksperci wskazują, że obecnie wiele publicznie dostępnych urządzeń AED w Polsce pozostaje niesprawnych z powodu braku systematycznego nadzoru technicznego – rozładowanych baterii czy przeterminowanych elektrod. System wykorzystany we Wrocławiu eliminuje ten problem, gdyż stacje Helpbox 365 są całodobowo monitorowane.
Stacja Helpbox 365 automatycznie raportują swój status techniczny, w tym poziom energii, datę ważności materiałów eksploatacyjnych oraz parametry środowiskowe, takie jak temperatura i wilgotność wewnątrz obudowy. Jeśli urządzenie wymaga serwisu, system sam wysyła odpowiednie zgłoszenie. Dzięki temu służby miejskie i operator mają pewność, że sprzęt zadziała w krytycznym momencie. Dodatkowo dzięki rozbudowanej sieci logistycznej przy każdej takiej lokalizacji przynajmniej raz dziennie obecna jest osoba mogąca sprawdzić fizycznie stan urządzenia.
Co więcej, defibrylatory zostały zaprojektowane tak, aby mogła ich użyć osoba bez wykształcenia medycznego. Po uruchomieniu defibrylator przekazuje jasne komendy głosowe, samodzielnie analizuje rytm serca poszkodowanego oraz nie wykona wyładowania elektrycznego, jeśli nie jest ono medycznie uzasadnione.
– W ratownictwie obywatelskim kluczowa jest pewność działania. System Helpbox 365 pozwala nam na całodobowy nadzór online nad każdym urządzeniem, eliminując ryzyko, że w krytycznym momencie defibrylator okaże się niesprawny. To rozwiązanie, które daje zwykłym ludziom narzędzia do tego, by w sytuacji zagrożenia mogli stać się bohaterami. – podkreśla Wojciech Urban, Prezes Zarządu Centrum Ratownictwa.
Model współpracy dostępny dla każdego samorządu
Z perspektywy samorządów – współpraca ta jest dowodem na to, że dojrzały model partnerskiej współpracy z biznesem pozwala na świadczenie istotnych usług publicznych bez nadmiernego obciążania budżetów samorządów. Wrocławski know-how w zakresie rozlokowania i monitorowania urządzeń AED na automatach Paczkomat® może służyć obecnie jako gotowy model dla innych samorządów w kraju, pokazując, jak efektywnie „łączyć kropki” między potrzebami mieszkańców, możliwościami biznesu i nowoczesną technologią.
Projekt stanowi istotny element szerszej, ogólnopolskiej akcji społecznej InPost i Centrum Ratownictwa, której celem jest instalacja stacji Helpbox 365 w kluczowych lokalizacjach w całym kraju, zwiększając powszechny dostęp do sprzętu ratującego życie. Obecnie w ramach inicjatywy pokryto już blisko 200 “białych plam”, instalując zewnętrzne defibrylatory na naszych maszynach w każdym z województw. Akcję wspierają również klienci InPost, wśród których takie działania cieszą się dużym uznaniem. Dzięki zaangażowaniu blisko 900 tysięcy użytkowników aplikacji InPost Mobile, którzy przekazali już blisko 380 milionów InCoinów na ten cel, sieć ratunkowa sukcesywnie wypełnia mapę Polski.
Projekt instalacji defibrylatorów na maszynach Paczkomat jest modelowym przykładem współpracy samorządu z biznesem, który opiera się na partnerskim podejściu, twardych danych oraz realnej trosce o dobro wspólne, a dodatkowo możliwy jest do wdrożenia we wszystkich samorządach, niezależnie od ich wielkości.